Elk bedrijf met personeel heeft een preventiemedewerker nodig. Dat is een collega binnen jouw organisatie die meewerkt aan de RI&E en de mensen op de vloer adviseert. Vaak geen aparte functie, maar een rol naast het gewone werk.
In de meeste organisaties is die rol al belegd. Er staat een naam op papier en er is ooit een cursus gevolgd. Alleen vinden veel MKB bedrijven het lastig om de rol daarna echt te laten leven.
Wij begeleiden en trainen jouw preventiemedewerker, zodat de rol ook echt inhoud krijgt. Hieronder lees je wat die rol vraagt, wie hem kan vervullen, en waar hij in de praktijk blijft steken.
Wat doet een preventiemedewerker precies?
Een preventiemedewerker ondersteunt jou als werkgever bij de dagelijkse zorg voor veiligheid en gezondheid. Die collega kent de risico’s van jouw organisatie en weet welke maatregelen daarbij horen. En je mensen kunnen er terecht met hun vragen over veilig werken.
De Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) legt 3 kerntaken bij deze rol. Ze staan in artikel 13. Daar hoef jij je niet in te verdiepen, want dat is nu juist waar Anker voor is.
Kort gezegd komt het hierop neer:
- Meewerken aan de RI&E en aan het Plan van Aanpak dat erbij hoort
- Adviseren aan en samenwerken met de Ondernemingsraad, of met je mensen zelf
- Meewerken aan de maatregelen die daaruit volgen
In het dagelijks werk komt daar meer bij. Denk aan een rondje over de werkvloer. Of aan voorlichting over de beschermingsmiddelen, en de introductie van nieuwe collega’s. Die taken staan niet in de wet, maar ze maken de rol zichtbaar.
En de rol staat niet op zichzelf. Sinds 2017 vraagt de wet dat de preventiemedewerker en de bedrijfsarts samen optrekken. Komt de bedrijfsarts langs op de werkplek, dan loopt je preventiemedewerker mee. En andersom mag die rechtstreeks contact opnemen.
Er is ook iets wat niet bij de preventiemedewerker hoort, de verantwoordelijkheid voor een veilige werkplek. Die blijft bij jou als werkgever. Je preventiemedewerker adviseert en werkt mee, maar neemt dat niet van je over.
Wie kan die rol vervullen?
Er is geen diploma nodig om preventiemedewerker te zijn. De wet vraagt om deskundigheid die past bij de risico’s in jouw organisatie, en die risico’s verschillen nogal. Op kantoor ligt dat anders dan in een werkplaats met machines.
Dat maakt de keuze in het MKB vaak eenvoudiger dan hij lijkt. Met 25 mensen of minder mag je de rol als ondernemer zelf vervullen. Maar dan moet je die ook echt oppakken, want de rol blijft bestaan, ook bij een klein team.
Wie de rol ook krijgt, geef die collega de ruimte. De wet stelt niet voor niets dat een preventiemedewerker genoeg tijd, middelen en bevoegdheden krijgt.
Daarnaast is het ook belangrijk om samen binnen het bedrijf actief te werken aan preventie. Dat betekent bijvoorbeeld dat als iemand die zich zorgen maakt over de veiligheid, dat ze dat kunnen delen zonder gedoe.
Waar de rol in de praktijk blijft steken
Wij zien 3 dingen steeds terugkomen.
Het eerste is tijd. De rol is toegewezen en de cursus is gevolgd, maar er is geen tijd voor vrijgemaakt. Daarna gaat iedereen weer over tot de orde van de dag.
Het tweede is de verwarring met de bedrijfshulpverlening (BHV). De bedrijfshulpverlener treedt op als er iets gebeurt, de preventiemedewerker werkt eraan dat het niet gebeurt. Wie denkt dat de BHV’er dit al afdekt, laat de preventietaken onbedoeld liggen.
Combineren mag wel, maar doe het dan bewust en reken op extra tijd.
Het derde is dat mensen niet goed weten wat er binnen de rol van een preventiemedewerker valt. Werkdruk en ongewenst gedrag horen er net zo goed bij als een gladde vloer. In vaktaal heet dat psychosociale arbeidsbelasting (PSA).
Wij begeleiden en trainen jouw preventiemedewerker
Wij beginnen met kijken wat er al is. Vaak is dat meer dan je denkt. Er is een RI&E, iemand is aangewezen, en er zijn afspraken over hoe er gewerkt wordt.
Daarna trainen wij die collega op wat de rol echt vraagt. Hoe je een ronde over de werkvloer of op kantoor loopt en wat je dan vastlegt. Hoe je een bijna-incident bespreekt zonder dat iemand zich aangesproken voelt. En hoe je de RI&E actueel houdt.
Zo blijft de veiligheidscultuur overeind, ook nadat Anker langs is geweest.
Wat betreft de duur van de opleiding krijgen wij vaak dezelfde vraag. Is één cursusdag genoeg? Bij lichte risico’s kan dat voldoende zijn, als je daarna bijhoudt wat ermee gebeurt. Werk je met machines, hoogte of gevaarlijke stoffen, dan is een erkende opleiding een betere basis.
Wij staan naast je als partner, niet als controleur die op de vinger tikt. Ook na de training blijven wij bereikbaar. Een preventiemedewerker die vastloopt op een vraag heeft meer aan één telefoontje dan aan een map met procedures.
Is de rol op dit moment niet goed ingevuld? Dan kan Anker hem tijdelijk overnemen. Dat is een tussenoplossing, want de wet gaat uit van iemand binnen jouw organisatie. Wij zorgen er intussen voor dat iemand van jouw kant meeloopt, zodat de rol daarna bezet blijft. Gaat het om breder veiligheidswerk, dan kijk je naar interim veiligheidsmanagement.
Wat een goed ingevulde rol oplevert
Een preventiemedewerker die de ruimte krijgt, merk je op de werkvloer en op kantoor:
- Risico’s komen naar boven voordat er iets gebeurt
- Nieuwe collega’s weten waar ze op moeten letten
- Incidenten en bijna-incidenten worden gemeld
- De RI&E blijft actueel, omdat iemand hem bijhoudt
- Jij hoeft niet alles zelf te bedenken
Op termijn zie je dat terug in de verzuimcijfers. En bovenal gaan jouw mensen elke dag veilig en met plezier naar huis.
Naarmate jouw organisatie groeit
Naarmate jouw organisatie groeit, veranderen de vragen die bij je preventiemedewerker terechtkomen. Daarom sluiten de diensten van Anker aan op de fase waarin je zit.
Is er nog geen actuele RI&E, dan begin je daar. Een goede RI&E vormt vaak het fundament onder een sterke veiligheidscultuur. Vraagt specifiek risicovol werk om meer diepgang, dan is een Verdiepende RI&E / Taak Risico Analyse (TRA) de volgende stap. Wil je weten of de afspraken op de vloer ook echt worden nageleefd, dan kijk je naar interne en externe audits.
Herken je meerdere van deze situaties? Dat is een goed teken, want het betekent dat je serieus met je veiligheidscultuur bezig bent. Weet je niet waar je begint, dan bepalen we samen in welke volgorde je het aanpakt.
Hoe deze diensten samen één lijn vormen, lees je in ons overzichtsartikel over de veiligheidscultuur in jouw organisatie.
Veelgestelde vragen
Heeft mijn organisatie een preventiemedewerker nodig?
Heb je personeel in dienst, dan hoort er een preventiemedewerker te zijn. Dat geldt ook bij één medewerker. Met 25 mensen of minder mag je die rol als ondernemer zelf vervullen.
Heeft een preventiemedewerker een diploma nodig?
Nee, er is geen diploma voorgeschreven. Wel vraagt de wet om deskundigheid die past bij de risico’s in jouw organisatie. Bij meer dan lichte risico’s is één cursusdag daarvoor zelden genoeg.
Mag ik iemand van buiten als preventiemedewerker inzetten?
De wet gaat uit van een eigen collega. Kan dat binnen jouw organisatie echt niet, dan komt er iemand van buiten bij. Anker vult de rol tijdelijk in en zorgt intussen voor de overdracht.
Kan onze bedrijfshulpverlener ook preventiemedewerker zijn?
Dat zijn 2 losse rollen. Combineren mag, zolang je er bewust voor kiest en er ook tijd voor inruimt.
Hoeveel tijd kost de rol?
Dat hangt af van de risico’s en van de grootte van jouw organisatie. De wet regelt wel dat je preventiemedewerker die tijd ook echt krijgt.
Mag onze preventiemedewerker onze eigen RI&E toetsen?
Nee. Toetsen mag alleen een gecertificeerde arbodienst of arbokerndeskundige. Anker stelt de RI&E met je op, maar toetst hem niet. Is een toetsing nodig, dan regelt Anker die via een gecertificeerde partij.
Samen de volgende stap zetten
Zoek je ondersteuning voor jouw preventiemedewerker? Of weet je niet zeker of de rol goed is geregeld? Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek.
Een verankerde veiligheidscultuur bouw je niet in één dag. Maar je kunt er vandaag wel aan beginnen.